Historia jednej kamienicy: Czeladź, Rynkowa 2

Artykuł dodany / Sierpień 27, 2012

Maria-NogajowaCo wiemy o kamieniczkach wznoszących się wokół czeladzkiego rynku i w nieodległych uliczkach? To bodaj najstarsze zagłębiowskie miasto, liczy sobie kilka prawdziwie starych domów. Warto je poznać. Dziś słów kilka o najstarszym z nich.

Dom przy ulicy Rynkowej 2 w Czeladzi jest najstarszym budynkiem w tym mieście. Datuje się go na rok 1567 jako budowlę postawioną przez arian (Braci Polskich), przeznaczoną na cele mieszkalne i kultowe. Dom ten długo nosił nazwę świątyni ariańskiej, a że arianie w Czeladzi byli świadczą o tym zapisy w kronice parafialnej, gdzie czytamy, że w 1638 roku uciekli z Czeladzi heretycy (arianie) Marian Kosmala i Anna Hadalówna. Natomiast w „Przewodniku po Zagłębiu Dąbrowskim” z 1939 roku czytamy : Z dawnych czasów pozostał śliczny domek z podcieniami, dom p. Łakomika z 1567 roku, dom przy ul. Rynkowej z pięknymi odrzwiami. W tym domu miała mieścić się świątynia ariańska (…).

Oczywiście obecnie budynek ten ma zmieniony wygląd, chociaż na szczęście, zostały owe piękne odrzwia, niemniej jednak przebudowie uległ fronton budynku, a szczególnie dach, który był znacznie wyższy, jak wskazuje na to rysunek Marii Nogajowej z 1936 roku.  W wykazie obiektów zabytkowych dr Zbigniew Białkiewicz datuje ten budynek na XVIII wiek, a Feliks Kiryk w książce „Siewierz, Czeladź, Koziegłowy” na pierwszą połowę XVII wieku. Niezależnie od tego, która z dat jest bliższa prawdy, jest to najstarszy budynek w Czeladzi.

Dom ten został wzniesiony na planie czworoboku. Wykonano go z kamienia (obecnie otynkowany i pomalowany). Jest to budynek trzytraktowy z przelotową sienią. Wnętrze niestety zostało przebudowane. Dach budynku jest czterospadowy, obecnie kryty blachą trapezową o niskiej fali. Pierwotnie dach pokryty był gontem. Od strony podwórka w roku 1828 wykonano jednoizbową dobudówkę  konstrukcji drewnianej. Na elewacji frontowej(od ul. Rynkowej) znajduje się barokowy portal ujęty w dwie półkolumny podpierający trójkątny naczółek.


Tekst i zdjęcie rysunku Marii Nogajowej pochodzą z portalu Moja Czeladź www.czeladz.org.pl,

Reszta zdjęć pochodzi z profilu na portalu Facebook http://www.facebook.com/pages/Moja-Czelad%C5%BA-wwwczeladzorgpl/312343214810

fragmenty na podstawie tekstu „Najstarszy budynek” Artur Rejdak, Echo Czeladzi 02/1998

komentarze

  1. Grzegorz
    Sierpień 29, 2012 at 11:05 pm

    Naprawdę ciężko to pojąć … Wyobraźmy sobie teraz na przykład podobną ” renowację” blachą falistą, dachu karczmy w Sławkowie … Która nota bene, została zbudowana – jak wynika z opisów 200 lat później … Zgroza :(

  2. marcin
    Sierpień 30, 2012 at 11:28 am

    Ciekawe czy nieszczęsna p. Klajmon wciąż jest Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków i czy to ona wydała zgodę na ten dach!

Dodaj komentarz

© 2011 Klub Zagłębiowski
Designed by Wpshower / Powered by WordPress