Jęzor w nowym świetle

Inwentarze

Lektura wydanej w 2013 roku książki „Inwentarze i lustracje klucza sławkowskiego z XVII i XVIII wieku” w opracowaniu Sławomira Witkowskiego i Jarosława Krajniewskiego, prócz oczekiwanej dużej porcji informacji genealogicznych, dała mi również zupełnie nową wiedzę o dzielnicy Sosnowca, Jęzorze.

Dotąd wszelkie wiadomości o początkach tej dzielnicy czerpać można było z książek Jana Przemszy-Zielińskiego, coś niecoś można też było znaleźć w książkach o Jaworznie, ale ciągle było to niewiele. Wreszcie jest więcej, i to źródłowy tekst, oryginalny język, choć to ostatnie niekoniecznie jest powodem do mojej radości. W okresie staropolskim posługiwano się bowiem dość trudną polszczyzną, z punktu widzenia współczesnego człowieka, oczywiście.

Okładka

Inwentarze wykazują, że prócz młyna, o którym wiedziałam, w Jęzorze znajdowała się również karczma. Zarówno Młyn Jęzor, jak i Karczma Jęzor, należały do wsi Dąbrowa (dzisiejsza dzielnica Jaworzna, Dąbrowa Narodowa). Dowiadujemy się, iż karczmę tę „Dwór z dawna swoim kosztem pobudował” i że często zmieniała swoich właścicieli, m.in „Te Karczme trzyma Maciey Jęzor na połowie Niwki Jęzorowey z Młynarzem Prawem Zakupnem”. Była zatem jakaś Niwka Jęzorowa, ale nie wiadomo, o który rejon dokładnie chodzi, dalej bowiem wymieniane jest miasteczko Niwka, które to graniczy z omawianą wsią (Dąbrową), czyli jednocześnie z Jęzorem, a więc dzisiejszy obszar tzw. starej Niwki. I faktycznie, w tym okresie Niwka miała status miasteczka.  Wspomnianą wyżej karczmę kolejno posiadają jeszcze Maciey Sosnisz, Wawrzeniec Jachim i Josef Szewczyk. Ten ostatni znacznie karczmę rozbudował. Była to końcówka XVIII wieku, co mogło stać się z karczmą, gdzie mogła stać? Dziś nie ma po niej żadnego śladu.

Dwór, o którym mowa wyżej, to prawdopodobnie dwór w samym Sławkowie.

Co do młyna, w książce można znaleźć zdanie, iż „mielać w tym młynie powinny Wsie Dąbrowa, Długoszyn y Porąbka”, więc „zasięg” tegoż młyna mały nie był.

Na koniec warto jeszcze dodać, że wymieniane w tych króciutkich notkach osiemnastowieczne nazwiska, wciąż obecne są wśród mieszkańców Jęzora.

Książkę polecam zainteresowanym innymi wsiami z rejonu klucza sławkowskiego. To dla nich pozycja obowiązwkowa.

„Inwentarze i lustracje klucza sławkowskiego z XVII i XVIII wieku” Dąbrowa Górnicza – Sławków 2013

 

Anna Urgacz-Szczęsna

Dodaj komentarz

© 2011 Klub Zagłębiowski
Designed by Wpshower / Powered by WordPress